Cinema / 13 jul 2018 / 19:00

Klanken van Oorsprong

Poekoel Teroes!
Regisseur: Hetty Naaijkens-Retel Helmrich / Speeltijd: 112 min / Land: Nederland / Ondertitels: Nederlands

Klanken van Oorsprong neemt ons mee in een indringende zoektocht naar de impact van oorlog, vlucht en opnieuw moeten beginnen op verschillende generaties Nederlands-Indische muzikanten. Verhalen en muziek maken invoelbaar hoe de turbulente geschiedenis als last en inspiratiebron doorklinkt in hun invloedrijke muzikale bijdrage aan Nederland en daarbuiten.

Regisseur Hetty Naaijkens - Retel Helmrich (Buitenkampers, Contractpensions) toont in haar nieuwe documentaire Klanken van Oorsprong het verhaal van diverse artiesten met een Nederlands-Indische achtergrond, die tussen 1945 en 1962 samen met meer dan 350.000 andere Indische Nederlanders gedwongen terug moesten naar hun oorspronkelijke vaderland: Nederland. Eenmaal in Nederland kregen Nederlands Indische bands als 'The Tielman Brothers' en 'The Crazy Rockers' direct veel gehoor bij de dolenthousiaste Nederlandse jeugd die een grote honger had naar Rock ‘n roll muziek. Ook Nederlands-Indische zangers en zangeressen zoals Sandra Reemer, Liesbeth List en Boudewijn de Groot maakten veel furore. Anneke Grönloh en Ruud & Riem de Wolff (The Blue Diamonds) verwierven zelfs enorme internationale roem, net als de naar de VS geëmigreerde broers Eddie en Alex van Halen. Hoewel al deze muzikanten erg van elkaar verschillen hebben ze veel dingen gemeen. Allereerst hun geschiedenis van oorlog, vluchten, opnieuw beginnen in een vreemd land en aanpassen. Daarnaast de muziek als grootste uitlaatklep. De muzikale documentaire Klanken van Oorsprong, is een mozaïek van verhalen over de kracht van overleven in moeilijke omstandigheden, de herkomst van de geportretteerden en het zoeken naar hun identiteit, afgewisseld met (swingende) muziek en nog nooit eerder vertoond archiefmateriaal van zowel muziekoptredens als uit het koloniale tijdperk. Naaijkens - Retel Helmrich geeft op indringende wijze weer hoe Nederlands - Indische muzikanten met een vleugje heimwee wisten te assimileren en hoe ze zonder dat ze het wisten een verandering teweegbrachten in het Nederlandse muzieklandschap en ver daarbuiten.

Voorafgaand aan Klanken van Oorsprong draaien we de korte film Tifa van Jeftha Pattikawa. In Tifa onderzoekt Jeftha Pattikawa de symbolische en emotionele waarde van de Tifa drum. Een film over identiteit, het doorgeven van een culturele erfenis en de verbindende kracht van ritme en vrije geluiden.

De tifa is van oorsprong een slaginstrument om tijdens belangrijke ceremonieën in contact te komen met de geestenrijk. En om de bewoners van de Molukse eilanden op de hoogte te brengen van de komst van een ‘Marinjo’, een brenger van nieuws. Elke slag heeft een diepere betekenis en hoort bij een specifieke clan. Door de tijd heen heeft het een symbolische betekenis gekregen. Molukse mensen zeggen; ‘Zolang de tifa klinkt, leeft ons volk’. Het is dus de hartslag van een gemeenschap. Met de film ‘Tifa' onderzoekt Pattikawa de symbolische waarde van dit slaginstrument. Wat is de betekenis van de tifa nu? En in hoeverre sluit het aan bij andere geluiden in de samenleving? Waar ligt de grens? En wat als de tifa stopt?

X