ConferentieDe driedaagse conferentie in de Balie vormt het hart van het festival. Het gevarieerde programma omvat naast lezingen en presentaties ook interviews, filmvertoningen en korte optredens. Een internationaal gezelschap van theoretici, kunstenaars, wetenschappers, componisten en critici belicht verschillende kanten van het werken met ruimte. Daarbij is de rode draad: hoe verandert technologie onze ervaring van ruimte en hoe onderzoeken kunstenaars dit in hun werk, hoe versterken of veranderen zij de ruimtelijke beleving?
Verwacht in de conferentie lezingen die de geschiedenis van de (media)kunst verbinden met ontwikkelingen in wetenschap en technologie, en die putten uit architectuurtheorie, fenomenologie, psychofysica en zelfs ruimtevaart. Daarnaast programmeert de conferentie presentaties die tonen hoe de grenzen van de wetenschap en technologische en artistieke utopieën uit het verleden kunstenaars nu inspireren bij hun ruimtelijke exploraties van beeld en geluid.
Trefwoorden: hybrid space, acoustic ecology, spatialized sound, domes, soundscape composition, multiple screen projection, psychoacoustics, brainspace, sonic architecture, extreme field recordings, outer space...
Onderwerpen: Cage & Hiller's HPSCHD, E.A.T., Pepsi Pavilion, Blur Building, Recombinant Media Labs, Acousmatics, Vortex concerts...
Met onder andere Branden W. Joseph, Robert Whitman, Edward Shanken, Yolande Harris, Naut Humon, Trace Reddell, Brandon LaBelle, Roger Malina, Barry Truax, Hildegard Westerkamp, Michael J. Morgan, Steve Heimbecker, Eric Kluitenberg, Daniel Teruggi, Raviv Ganchrow, Philip Beesley, Dirk Hebel en Jörg Stollmann, en nog veel meer.
Concerten / Performances / Films
Het avondprogramma in Paradiso is één grote verkenning van de ruimtelijke dimensie van beeld en geluid; van de de relatie tussen ruimtelijke architectuur, het luisterende oor en hoe hersenen zintuiglijke input verwerken. Immersieve audiovisuele optredens, hypergeconcentreerde luisterervaringen, experimenten met ruimtelijk geluid, multiscreen projecties, films die het scherm verlaten, en puur licht.
Het filmprogramma toont sleutelwerken uit de Expanded Cinema. De jaren '70 kende een kortstondige bloei van kunstenaars en filmmakers die buiten de kaders van het filmmedium gingen denken door alle cinematografische conventies opnieuw te bevragen en te onderzoeken. Zij verkenden de ruimtelijke dimensies van film; van films met meerdere schermen verspreid in de ruimte tot films die de ruimte tussen de projector en het scherm onderzochten; van live uitgevoerde films tot film als drager van louter ruimtelijk geluid. Het filmprogramma toont onder andere werk van Paul Sharits, Anthony McCall, Takashi Ito, Yann Beauvais en Paul Prudence, en er zijn optredens van Bruce McClure, Kanto Horio, en Optical Machines. In een nevenprogramma zijn ook documentaires over Expanded Cinema te zien.
Het vier uur durende programma gewijd aan het werk van verschillende generaties soundscape-componisten en field recordists belooft een geconcentreerde luisterervaring te worden. In een donkere ruimte, met verschillende ruimtelijke opstellingen van speakers, wordt de bezoeker geconfronteerd met opnames van onweersbuien en opstijgende vliegtuigen, versplinterde geluidsstructuren van steden, zingende woestijnen, ondergronds- en onderwatergeluid.
Op soms zeer uiteenlopende wijze wordt ruimte hoorbaar gemaakt en worden de ruimtelijke aspecten van geluid compositorisch uitgebuit. Met optredens van onder andere Annea Lockwood, Jacob Kirkegaard, Barry Truax, BJ Nilsen, Eric La Casa, Gilles Aubry en Hildegard Westerkamp.
Ook in het avondprogramma: een tribuut aan de onlangs overleden eigenzinnige componiste Maryanne Amacher; nieuw betoverend werk van Jürgen Reble & Thomas Köner; optredens van Yutaka Makino en Hans W. Koch; en Haswell & Hecker voeren hun radicale UPIC Diffusion Session uit. Licht- en geluidsperformances van onder andere TeZ, Francisco López en Evelina Domnitch & Dmitry Gelfland verkennen de mogelijkheden van laser- en lichtprojecties in de dome van het Planetarium van Artis – één van de speciale locaties van het festival.
In de buitenlucht kan men deelnemen aan Duncan Speakman's subtlemob, een mix van locative media, soundwalk en performance.
Tentoonstelling
Geluidswerk en interactieve installaties zijn te zien in de tentoonstelling in het Nederlands Instituut voor Mediakunst en op enkele speciale locaties. Met subtiele lichtinstallaties van Carlo Bernardini en HC Gilje, geluidswerk van onder andere Jacob Kirkegaard dat de werking van het gehoor verkent en de resonanties van de ruimte onderzoekt, en een ruimtelijke compositie machine van Ralf Baecker.
Carlo Bernardini maakt abstracte lichtinstallaties met een ruimtelijke suggestie.
Lichtstralen bakenen de ruimte af en creëren een geometrische sculptuur.
HC Gilje's Blink onderzoekt hoe je met audiovisuele technieken en licht fysieke plekken kunt transformeren, verruimen, versterken en interpreteren.
Jacob Kirkegaard's Labyrinthitis is een interactief geluidswerk dat het binnenoor bespeelt: twee frequenties creëren een derde frequentie binnen in het oor.
Ralf Baecker's Rechnender Raum is een lichtgewicht geometrische sculptuur van stokjes, draadjes en kleine stukjes lood, en is tegelijkertijd ook een volledig functionerend neuraal netwerk.
De tentoonstelling in NIMk loopt door tot 1 mei 2010.
Boek
Bij elk Sonic Acts Festival komt een Engelstalig boek uit over het festivalthema. Interviews, essays en beeldmateriaal bieden een inhoudelijke uitdieping van het thema en geven inzicht in de verschillende benaderingen van ruimtelijkheid door kunstenaars, filmmakers, musici en theoretici. Voor Sonic Acts, The Poetics of Space schreef Brandon LaBelle Voice Over, een gelaagde reflexieve tekst over de stem en ruimte. Douglas Kahn schrijft in zijn essay Long Sounds over extreem lange geluidsgolven, drones en Alvin Lucier. In The Diorama Revisited laat Erkki Huhtamo de fascinerende geschiedenis van de Dioramas voorbijtrekken. De legendarische Vortex-concerten en het filmwerk van Jordan Belson zijn het onderwerp van een essay van Trace Reddell. Verder onder andere Eric Kluitenberg over Hybrid Space, Mitchell Whitelaw over HC Gilje, de Finse architect Juhani Pallasmaa over zintuigen en architectuur en Barry Truax over soundscape compositie.
Interviews met onder andere TeZ, Raviv Ganchrow, Edwin van der Heide, Daan Roosegaarde, Sonia Cillari, Marc Maurer en Maryanne Amacher belichten de hedendaagse artistieke praktijk en laten zien hoe kunstenaars nadenken over ruimtelijkheid.
Sonic Acts
Sonic Acts is een festival dat sinds 1994 hedendaagse en historische ontwikkelingen op het snijvlak van kunst, technologie, muziek en wetenschap bevraagt, onderzoekt, samenbrengt en toont. De dertiende editie van Sonic Acts zal van 25 februari tot 25 maart 2010 plaatsvinden in Paradiso, De Balie, NIMk en Steim te Amsterdam.
De titel The Poetics of Space is ontleend aan de Engelse vertaling van het boek La poétique de l'espace (1958) van de Franse filosoof Gaston Bachelard. Bachelard beschreef nauwgezet de invloed van ruimte en architectuur op de mens en pleitte daarmee impliciet voor een nieuwe vorm van architectuur gebaseerd op ervaringen en verbeelding, en niet louter gebaseerd op wetenschappelijke en puur functionele grondslag.
Sonic Acts XIII – The Poetics of Space
Festival: 25 - 28 februari 2010
Tentoonstelling: 25 februari – 1 mei 2010
Locaties: Paradiso, de Balie, NIMk, STEIM, Planetarium, Amsterdam
www.sonicacts.com
